Ijzel en sneeuw hebben grote delen van Nederland in een verraderlijke greep. Lees hier welke regio’s het hardst zijn getroffen en welke voorzorgsmaatregelen nu echt belangrijk zijn.
Ijzel en sneeuw maken wegen plotseling levensgevaarlijk
Het weer slaat om en veroorzaakt op veel plekken in Nederland extreem gladde wegen. Een mix van regen die direct bevriest, sneeuwbuien en temperatuurschommelingen zorgt voor onverwachte ijslagen op rijbanen, fietspaden en stoepen.
KNMI en Rijkswaterstaat klinken alarm en adviseren sterk om alleen de weg op te gaan als het strikt noodzakelijk is. Vooral in het noorden van het land zijn de omstandigheden ernstig; daar geldt code oranje en worden sneeuw en ijzel gecombineerd, wat het risico op ongevallen verhoogt.
Hoe ijzel precies voor levensgevaarlijke omstandigheden zorgt
Ijzel ontstaat wanneer regen op een oppervlak valt dat kouder is dan nul graden, waardoor het water onmiddellijk bevriest en een bijna onzichtbare laag ijs vormt. Wegen lijken dan nat, maar zijn in feite spekglad, wat remmen en sturen vrijwel onmogelijk maakt.
Die onzichtbaarheid maakt ijzel extra gevaarlijk: waar sneeuw nog een waarschuwend wit laagje achterlaat, maskeren natte wegen het gevaar totdat het te laat is. Bruggen, viaducten en schaduwrijke stukken bevriezen meestal als eerste en blijven langer glad.
De vrijwel doorzichtige aard van ijzel betekent dat normale visuele signalen ontbreken; rijders en wandelaars hebben geen duidelijke aanwijzing dat het oppervlak glad is totdat de eerste slip optreedt. Dit verklaart waarom veel ongevallen gebeuren op trajecten die kort tevoren nog veilig leken.
Regio-overzicht: waar het nu extra gevaarlijk is
In het noorden — Groningen, Friesland en Drenthe — geldt code oranje. Daar valt naast ijzel ook sneeuw, waardoor het risico op glijpartijen en kettingbotsingen sterk toeneemt. De combinatie van sneeuw bovenop een ijslaag maakt inschatten van de wegcondities heel lastig.
In provincies als Noord-Holland, Flevoland en Overijssel geldt code geel. Weggebruikers worden geadviseerd snelheid aan te passen, voldoende afstand te houden en schrikreacties te vermijden. Stoepen en fietspaden worden vaak minder gestrooid dan rijbanen, waardoor voetgangers en fietsers soms de grootste risico’s lopen.
Lokale verschillen binnen provincies kunnen groot zijn: schaduwrijke buurten, kleine bruggetjes en polderwegen koelen sneller af en kunnen daardoor veel slechter zijn dan drukkere hoofdwegen. Het betekent dat een route die langs een hoofdweg loopt vaak veiliger is dan een ogenschijnlijk kortere alternatieve weg door woonwijken.
Duidelijke oproepen van Rijkswaterstaat en KNMI: blijf waar mogelijk thuis
Rijkswaterstaat roept mensen in de getroffen gebieden dringend op om thuis te blijven wanneer reizen niet strikt noodzakelijk is. Verkeersinformatiekanalen en actuele waarschuwingen worden continu bijgewerkt omdat het neerslaggebied van zuid naar noord beweegt en op veel plaatsen in ijzel kan overgaan.
Voor woon-werkverkeer betekent dit: indien mogelijk thuiswerken. Mocht dat niet kunnen, plan dan meer reistijd in en kies routes die langs hoofdwegen lopen die vaker worden gestrooid. Volg verkeersinformatie en pas je plannen aan op basis van de laatste meldingen.
De oproep geldt ook voor hulpdiensten en bedrijven: logistiek en dienstverleners wordt geadviseerd hun routes en inzet te herzien en waar mogelijk prioriteit te geven aan veiligheid boven planning. Dit heeft invloed op levertijden en mobiliteit, maar voorkomt grotere risico’s.
Practical adviezen voor automobilisten, fietsers en voetgangers
Automobilisten: rijd langzamer dan normaal, houd extra afstand en vermijd plots remmen of scherpe stuurbewegingen. Schakel stabiel rijgedrag in en houd rekening met langere remwegen, vooral bij bruggen en viaducten.
Fietsers: overweeg je rit uit te stellen of over te stappen op het openbaar vervoer waar dat mogelijk is. Fietsen op ijzel is bijzonder risicovol; zelfs ervaren fietsers kunnen bij een onverwachte slip terechtkomen.
Voetgangers: draag schoenen met goed profiel en loop maatregelen om gladheid op trottoirs te herkennen. Let op zwarte ijsplekken op zebrapaden en paden die niet zijn gestrooid; één misstap kan leiden tot ernstige verwondingen.
Kleine aanpassingen zoals het meenemen van een extra paar schoenen, het vermijden van zware boodschappen op de fiets of het kiezen van een iets langere maar goed onderhouden route kunnen het risico aanzienlijk verminderen. Voor automobilisten kan het helpen om vooruit te plannen en pas te remmen met motorremmen en anticipatie in plaats van plots te handelen.
Waarom het gevaar ook na de eerste waarschuwingsperiode aanhoudt
Het risico verdwijnt niet direct wanneer de neerslag stopt. Vooral in de oostelijke en noordelijke delen kan het lang koud blijven; oppervlakken die overdag vochtig lijken en wat dooien vertonen, bevriezen ’s avonds of ‘s nachts opnieuw. Deze schommelingen tussen dooi en vorst maken het weer onvoorspelbaar.
Bovendien kan een dunne ijslaag verborgen blijven onder een laagje sneeuw of slush, waardoor wegen die er veilig uitzien plotseling levensgevaarlijk blijken. Houd rekening met herhaling van gladheid in de uren en dagen na de eerste waarschuwingen.
Daarnaast speelt zout en strooibeleid een rol: gestrooide hoofdwegen warmen vaak sneller op en blijven langer veilig, terwijl zijstraten en fietspaden minder prioriteit krijgen. Dat leidt tot een ongelijkmatig beeld van veiligheid binnen korte afstanden, waardoor oplettendheid nodig blijft ook nadat de eerste waarschuwingen voorbij zijn.
Wat te doen bij een noodsituatie of ongeval op gladde wegen
Blijf zo veel mogelijk in het voertuig indien betrokken bij een ongeval en schakel gevarendriehoek en alarmlichten in zodra het veilig kan. Breng hulpdiensten op de hoogte via 112 als er gewonden zijn of als de situatie gevaarlijk is voor andere weggebruikers.
Voor kleine glijpartijen zonder ernstig letsel: verplaats het voertuig naar een veilige plek als dat mogelijk is en meld het incident bij verkeersinformatiediensten zodat zij de situatie kunnen monitoren. Maak foto’s voor verzekering en probeer weggebruikers te waarschuwen om verdere aanrijdingen te voorkomen.
Als er sprake is van letsel of onduidelijke situatie, blijf ter plaatse en wacht op professionele hulp. Probeer jezelf en anderen niet onnodig in gevaar te brengen door bijvoorbeeld zonder zichtbare veiligheidsmaatregelen langs snelwegen te lopen; gebruik zaklampen of reflecterende kleding om zichtbaar te blijven als dat nodig is.
Kort samengevat: neem waarschuwingen serieus en pas gedrag aan
De combinatie van ijzel, sneeuw en grote regionale temperatuurverschillen creëert momenteel zeer onvoorspelbare en gevaarlijke verkeersomstandigheden. Met code geel op veel plaatsen en code oranje in het noorden geldt één regel: geen onnodige risico’s nemen.
Maak waar mogelijk gebruik van thuiswerken, stel ritten uit en kies voor openbaar vervoer als dat veiliger is. Voor wie toch onderweg moet: rijd rustig, houd afstand en wees extra alert voor verborgen ijslagen. Volg de actuele berichten van KNMI en Rijkswaterstaat en pas plannen direct aan op nieuwe waarschuwingen.
Blijf op de hoogte en handel verstandig — gladheid door ijzel is verraderlijk, snel en kan grote gevolgen hebben.
Dinsdagavond 22u tot woensdagochtend 10u code oranje voor noordelijke provincies vanwege gladheid door ijzel. Regengebied trekt van zuid naar noord, ook kans dat rest van het land overdag op veel plaatsen enkele uren glad wordt. Volg actuele waarschuwingen https://t.co/X26R5kMUKd pic.twitter.com/Atrx0pJmQO
— KNMI (@KNMI) February 2, 2026
FAQ
Wanneer geldt code oranje en wat betekent dat voor weggebruikers?
Code oranje betekent gevaarlijk winterweer met verhoogd risico op ongevallen. Blijf thuis als het niet noodzakelijk is en pas snelheid en afstand aan als je toch rijdt.
Welke routes zijn vaak veiliger tijdens ijzel?
Hoofdwegen en snelwegen zijn doorgaans vaker gestrooid en veiliger dan zijstraten, bruggetjes of polderwegen. Kies waar mogelijk voor routes die langs drukke, onderhouden wegen lopen.
Wat doe je direct bij een slip of kleine aanrijding op glad ijs?
Houd rust, stuur zacht bij en rem gecontroleerd met motorremmen. Bij schade zet alarmlichten aan, verplaats het voertuig naar een veilige plek en bel hulp of 112 bij letsel.
Bron: KNMI
