De salderingsregeling verdwijnt per 1 januari 2027. Wie nu zonnepanelen heeft, krijgt tijd om zich aan te passen — maar slimmer gebruik van eigen stroom is cruciaal om niet te veel te verliezen.
Wat verandert precies en waarom is dat belangrijk?
Het kabinet schaft de salderingsregeling af: vanaf 2027 wordt teruglevering aan het net niet langer 1-op-1 verrekend met verbruik. Dat betekent dat elektriciteit die naar het net gaat, veel minder opbrengt dan de stroom die direct zelf verbruikt wordt. De maatregel past in een bredere strategiewijziging rond de energietransitie, waarin steeds meer woningen zelf energie opwekken en het systeem moet meegroeien.
Voor huishoudens met zonnepanelen verandert daarmee het verdienmodel. Tot nu toe bood salderen een eenvoudige manier om de kosten van zonnepanelen terug te verdienen. In de nieuwe situatie draait het financiële voordeel vooral om het verhogen van het eigenverbruik: de stroom die direct door het huishouden wordt gebruikt op het moment van opwek.
Hoeveel verschil maakt het voor de portemonnee?
De precieze financiële impact verschilt per huishouden. Wie veel stroom teruglevert omdat er overdag weinig in huis gebeurt, ziet het grootste verlies. Dergelijke huishoudens ontvingen tot nu toe voor elke teruggeleverde kWh praktisch dezelfde waarde als voor afgenomen kWh. Na 2027 wordt de terugleververgoeding veel lager dan de consumentenprijs, waardoor het jaarlijkse financiële voordeel afneemt.
Huishoudens die al veel van hun opgewekte stroom zelf gebruiken — bijvoorbeeld door overdag te laden of elektrisch te verwarmen — merken veel minder van de wijziging. Voor eigenaren van elektrische auto’s of warmtepompen liggen zelfs kansen: slimme inzet van deze verbruikers tijdens zonnige uren kan het rendement van zonnepanelen op peil houden.
Specifieke effecten hangen af van het huishoudenspatroon: gezinnen met werkende ouders en kinderen op school gebruiken overdag vaak minder stroom; mensen die thuiswerken of diensten draaien op zonne-uren profiteren juist meer. Die verschillen maken duidelijk dat een algemeen advies niet voor iedereen even zwaar weegt.
Wat kan iedereen meteen doen om meer eigen verbruik te realiseren?
Kleine gedragsveranderingen leveren vaak al direct winst op. Apparaten als wasmachine, vaatwasser en droger later op de dag of juist tijdens het piekmoment van zonneschijn draaien, verhoogt het aandeel eigen verbruik zonder extra kosten. Ook het opladen van telefoons, laptops en elektrische fietsen tijdens zonnige uren helpt.
Slimme stekkers en timers zijn betaalbare hulpmiddelen die automatisering mogelijk maken: apparaten schakelen automatisch aan als de panelen produceren. Voor wie wil investeren, is een thuisaccu een optie om overtollige stroom op te slaan voor later gebruik, maar dat is een grotere uitgave en niet altijd noodzakelijk. De kernboodschap van het kabinet is duidelijk: begin met simpele aanpassingen in routines; dat kan veel verschil maken.
Een voorbeeld van praktische automatisering is een systeem waarbij de wasmachine alleen start als de zonnepanelen boven een bepaalde productie komen. Dergelijke instellingen zijn vaak via gratis of goedkope apps in te stellen en maken het makkelijker om zonder gedragsverandering meer eigen verbruik te realiseren.
Grotere keuzes: elektrische auto, warmtepomp en thuisaccu
Huishoudens met een elektrische auto of warmtepomp hebben meer flexibiliteit omdat deze systemen relatief veel stroom verbruiken. Door het opladen en verwarmen te plannen als de zonnepanelen energie leveren, wordt een groot deel van het verbruik direct door eigen opwek gedekt. Dat kan het financiële gat dat de afschaffing van salderen achterlaat grotendeels dichten.
Een thuisaccu is een andere route: stroom die ’s ochtends wordt opgewekt, kan worden opgeslagen en ’s avonds gebruikt. Dat verhoogt het eigenverbruik aanzienlijk, maar brengt investeringskosten met zich mee en vraagt een afweging tussen aanschafprijs en verwachte besparingen. Voor veel huishoudens is dit pas rendabel bij gerichte berekening en vaak in combinatie met andere maatregelen.
Bij het overwegen van grotere investeringen helpt het om scenario’s door te rekenen: hoeveel laadmomenten van de auto zijn tijdens zonnige uren nodig, of kan de warmtepomp deels op zonne-energie draaien. Zulke vergelijkingen maken de keuze tastbaarder zonder direct technische vakkennis te vereisen.
Informatie, samenwerking en voorbeelden uit het buitenland
Het ministerie zet in op betere informatievoorziening en gedragsbeïnvloeding. Een eerdere campagne van Milieu Centraal trok veel bezoeken, maar bereikte nog niet alle huishoudens met zonnepanelen. Daarom wordt gewerkt aan een brede coalitie van energiebedrijven, gemeenten, installateurs en consumentenorganisaties om de boodschap breder en eenvoudiger te verspreiden.
Buitenlandse voorbeelden laten zien dat communicatie en praktische begeleiding het verschil maken. In landen waar saldering al eerder werd ingeperkt, bleek dat huishoudens die actief hun verbruik aanpasten minder last hadden van de verandering. Die lessen worden gebruikt om Nederlanders te helpen de overgang soepel te laten verlopen en vertrouwen in zonne-energie te behouden.
Praktische ondersteuning kan uiteenlopen van simpele checklistjes tot lokale pilots waarbij installateurs direct laten zien hoe timers en slimme laadpunten werken. Zulke hands-on voorbeelden blijken effectiever dan alleen theoretische informatie.
Voorkomen van verrassingen en hoe te beginnen met de voorbereiding
Doel van de nieuwe aanpak is vooral teleurstelling voorkomen. Zonder tijdige en duidelijke informatie lopen huishoudens het risico pas na 2027 geconfronteerd te worden met hogere rekeningen. Daarom ligt de nadruk op eenvoudige, direct toepasbare adviezen in plaats van technische details die mensen afschrikken.
Praktische stappen die nu al haalbaar zijn: maak een overzicht van wanneer in huis apparaten draaien, planningsmogelijkheden onderzoeken (bijvoorbeeld via een slimme meter-app), en stel timers in voor wasmachines en laders. Voor wie wil investeren, loont het om offertes en terugverdientijden van thuisaccu’s en laadsystemen te vergelijken. Bespreek met een installateur of energieadviseur welke combinatie van maatregelen het beste past bij het huishouden.
Een kleine check die meteen inzicht geeft: noteer een week lang op welk moment raamdeuren, wasmachine en laadpunten actief zijn. Dat simpele overzicht toont vaak snel waar verschuivingen mogelijk zijn en waar de meeste winst te behalen valt.
Blijven investeren in zonnepanelen is nog steeds zinvol
Ondanks het einde van salderen verliezen zonnepanelen niet hun relevantie. Het verdienmodel verschuift van teruglevering naar slim eigen verbruik, en dat opent nieuwe kansen. Met bewuste aanpassingen in gedrag en eventueel gerichte investeringen, blijven zonnepanelen een verstandige keuze voor veel huishoudens.
Het kabinet wil met gerichte informatie en samenwerking zorgen dat woningbezitters tijdig kunnen schakelen. Wie nu begint met kleine gedragsveranderingen en nadenkt over grotere opties zoals laden van de auto overdag of het plaatsen van een accu, heeft straks minder last van verandering en houdt de voordelen van zonne-energie in eigen hand.
Combinaties van maatregelen blijken vaak het meest effectief: gedrag aanpassen, slimme techniek inzetten en waar passend investeren levert samen veel meer op dan één enkele maatregel. Dat biedt ruimte om zonne-energie rendabel en toekomstbestendig te houden.
FAQ
Wanneer stopt de salderingsregeling precies?
De salderingsregeling loopt af per 1 januari 2027. Tot die tijd gelden de huidige regels, dus nu voorbereiden loont.
Welke eenvoudige maatregelen verhogen direct het eigen verbruik?
Gebruik timers of slimme stekkers voor wasmachine, droger en laden van apparaten tijdens zonnige uren. Opladen van e-bikes en laptops tijdens piekproductie helpt ook.
Is een thuisaccu direct rendabel voor elk huishouden?
Niet altijd. Een accu verhoogt eigen verbruik, maar heeft investeringskosten. Rendement hangt af van verbruikspatroon, prijzen en eventuele combinatie met EV of warmtepomp.
Bron: Rijksoverheid
